Σάββατο, 05 Δεκεμβρίου 2009

6/12/2008

Μια και πέρσι δεν είχα το blog τέτοια εποχή αποφάσισα ότι κάτι έπρεπε να γράψω φέτος για τα γεγονότα. Ωστόσο αν και έχει περάσει ένας χρόνος, αν και είχα κατέβει στις πορείες, είχα παρακολουθήσει ειδήσεις (δυστυχώς), είχα διαβάσει και είχα συζητήσει πολύ διαπίστωσα ότι έχω ακόμα μια συγκεχυμένη άποψη. Το ποστ αυτό είναι περισσότερο σκέψεις παρά πόρισμα σε μια περίοδο της ζωής μου που πλέον βλέπω τα πράγματα από τη χιονισμένη Βοστώνη και όχι από τα εξάρχεια...
Αν και είμαι εναντίον κάθε μορφής βίας και δε θα διάλεγα ποτέ να εκφραστώ σπάζοντας βιτρίνες και καίγοντας κάδους μου είναι αδύνατον να κρατήσω ίσες αποστάσεις. Η αθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια είναι για μένα πολύ πιο πάνω από οποιαδήποτε υλική καταστροφή. Δε μπορώ να βάλω το ίδιο τη δολοφονία ενός ανθρώπου, την αστυνομική βία εναντίον αθώων, ενατίον μαθητών, ενατίον μεταναστών με μερικές σπασμένες βιτρίνες που θα αποζημιωθούν, κατεστραμένες τρέπεζες που έτσι και αλλιώς βγάζουν εκατομμύρια και ένα καμμένο χριστουγεννιάτικο δέντρο. Δυστυχώς όλα αυτά τραβάνε την προσοχή και μονοπώλησαν την δημιοσιότητα δημιουργώντας δεξιά αντανακλαστικά στους φοβισμένους "νυκοκυραίους" που δε μπορούσαν για μερικές μέρες να κάνουν τα χριστουγεννιάτικα ψώνια τους. Ωστόσο κοιτώντας αυτά, χάνουμε την ουσία. Δηλαδή τι ήθελε να εκφράσει ο κόσμος που κατέβηκε στους δρόμους, τι ζητούσε.
Προφανώς αυτό είναι αρκετά προσωπικό για τον καθένα. Ακούστηκαν αναλύσεις για τη δύσκολη οικονομική κατάσταση, την αστυνομική βία, τη διαφθορά. Θα το πάω λίγο πιο μακριά. Η δολοφονία είχε ένα συμβολισμό: τον πολίτη, άοπλο σαν τον Αλεξάνδρο, και το κράτος απέναντι του να κρατάει το πιστόλι. Πιστεύω ότι οι περισσότεροι αισθάνονται έτσι. Ότι η εξουσία ασκείται από κάποιους που είναι απέναντι τους, που είναι εναντίον τους που είναι οι "άλλοι". Είναι όμως αυτό το νόημα της δημοκρατίας; Πόσο μακριά είμαστε από το να αισθάνεται ο καθένας ότι αυτός αποφασίζει για τον εαυτό του; Από ότι φαίνεται πολύ... Και δυστυχως είναι κάτι που δε φαίνεται να απασχολεί αυτούς που έχουν εξουσία. Αρέσει η αίσθηση της επιβολής και της ανωτερότητας, είτε είσαι ειδικός φρουρός , είτε είσαι βουλευτής, είτε είσαι υπουργός.
Το δεύτερο που ήθελα να σχολιάσω είναι οι μαθητές. Τότε δεν το καταλάβαινα αλλά μερικές φορές που σκέφτομαι πράγματα που μας ανάγκαζαν να κάνουμε στο σχολείο είμαι σίγουρη ότι δε θα μπορούσα να τα κάνω πλέον που είμαι ένας πιο ελεύθερος και συνειδητοποιημένος άνθρωπος. Γιατί θεωρούμε ότι το ιδανικό για έναν έφηβο είναι να είναι ρομποτάκι; Άκουσα κάποιους να λένε "τι έκανε 15 χρονών στα εξάρχεια;". Ότι ήθελε έκανε! Γιατί θεωρούνταν λιγότερο ελέυθερος από έναν 30άρη; Γιατί επειδή ήταν 15 έπρεπε να έχει συγκεκριμένη συμπεριφορά; Δε λέω ότι όλοι οι έφηβοι είναι συνειδητοποιημένοι. Πετάνε πέτρες για χαβαλέ, κάνουν κατάληψη για χαβαλέ. Πίσω από αυτά όμως ζητούν περισσότερη ελευθερία, περισσότερο χώρο να εκφραστούν. Ελπίζω να ακούγονται από κάποιους...
Φέτος θα ήθελα να υπάρξουν λιγότερα και να ακουστούν λιγότερο τα σπασμένα τζάμια. Να ακουστεί περισσότερο η ανάγκη για ελευθερία, ισότητα, δημοκρατία. Να μη χρειαστεί να ξαναπεθάνει κανείς για το συνειδητοποιήσουμε. Ίσως είμαι ρομαντική αλλά ακόμα πιστεύω ότι ο κόσμος αλλάζει από τον τρόπο που ζούμε, από αυτά που γράφουμε και λέμε και όχι από τα όπλα...

Τετάρτη, 18 Νοεμβρίου 2009

Victoria Frances

Ισπανίδα εικονογράφος που ανακάλυψα πρόσφατα και με μάγεψε... Απολαύστε:








Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2009

Αγόρι ή κορίτσι;

Ένα από τα φαινομενικά πιο σταθερά ανθρώπινα δίπολα είναι το φύλο. Συνέχεια πέφτουμε πάνω σε δυο κουτάκια που μας καλούν να διαλέξουμε άντρας\γυναίκα. Οι περισσότεροι δε το σκέφτονται καν και θεωρούν αυτονόητο ότι το αγόρι ή κορίτσι που θα φωνάξει η νοσοκόμα στο μαιευτήριο μπορεί να καθορίσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής τους. Είναι όμως έτσι για όλους; Καταρχάς ας διαχωρίσουμε τα είδη του φύλου:
Το βιολογικό φύλο. Το βιολογικό φύλο μοιάζει προκαθορισμένο από τη γέννηση μας και απόλυτα διπολικό. Ωστόσο, περίπου 0,05% του πληθυσμού έχει από τη γέννηση του βιολογικά στοιχεία και από τα δύο φύλα. Οι μορφές του ερμαφροδιτισμού ποικίλουν και δεν επιλέγουν όλοι να ταυτοποιηθούν απόλυτα με ένα από τα δύο φύλα μέσω εγχείρησης. Ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που αν και γεννήθηκαν με τα βιολογικά χαρακτηριστικά ενός φύλου αισθάνονται σε κάποια στιγμή της ζωής τους ότι βρίσκονται σε λάθος σώμα. Δηλαδή θα ήθελαν, μερικά ή ολικά, να έχουν τα σωματικά χαρακτηριστικά του αντιθέτου φύλου από αυτό που γεννήθηκαν. Αυτό διορθώνεται με την εγχείρηση διόρθωσης φύλου. Τα περισσότερα τρανς άτομα που υποβλήθησαν σε τέτοια εγχείρηση και απέκτησαν το σώμα που ήθελαν, έζησαν πολύ πιο ευτυχισμένα και ολοκληρωμένα, παρά τον ρατσισμό που δυστυχώς δέχονται από παντού.
Το κοινωνικό φύλο. Αρχικά έχουμε την κοινωνική ταυτότητα φύλου. Δηλαδή ως τι φύλο μας βλέπει η κοινωνία. Οι περισσότεροι προτιμούν να αντιμετωπίζονται με βάση το φύλο που εκφράζεται στο σώμα τους, ωστόσο και πάλι υπάρχουν άνθρωποι που προτιμούν να αντιμετωπίζονται ως το αντίθετο φύλο χωρίς να έχουν κάνει (ή να έχουν κάνει μερική) αλλαγή στο σώμα τους. Επίσης υπάρχουν αρκετοί που προτιμούν να εμφανίζονται μία ως το ένα φύλο και μία ως το άλλο, ως κάτι ανάμεσα ή απλά δε τους νοιάζει.
Επίσης το κοινωνικό φύλο περιλαμβάνει ένα πολύ μεγάλο σύνολο κανόνων και συμπεριφορών που "ταιριάζουν" στο ένα ή στο άλλο φύλο. Από το ντύσιμο, την ομιλία, τα ενδιαφέροντα, ως το επάγγελμα, τον τρόπο διασκέδασης και τις απόψεις όλα κοινωνικά κατασκευάσματα που αλλάζουν από εποχή σε εποχή και καθορίζουν την "αρρενωπότητα" και τη "θυληκότητα". Μέγιστες "αξίες" αλλά για ποιό λόγο; Αλήθεια γιατί είναι μειωτικό να φορέσει ένας άντρας φούστα και να κάνει χαριτωμένες κινήσεις; Προφανώς δεν υπάρχει καμία λογική αλλά τα στερεότυπα είναι καλά εγγεγραμένα στον εγκέφαλο και κάνουν ότι μπορούν για να περιορίσουν την ελευθερία των ανθρώπων. Σκεφτείτε μια στιγμή τι μέρος του ντυσίματος, της συμπεριφοράς και των ασχολιών σας είναι μέρος της προσπάθειας να ταυτιστείτε με τη στερεοτυπική συμπεριφορά του φύλου σας και θα εκπλαγείτε. Προφανώς οι άνθρωποι που αποκλίνουν από αύτη τη συμπεριφορά δεν επιθυμούν απαραίτητα να αλλάξουν την κοινωνική ταυτότητα φύλου ή το σώμα τους. Επίσης πολλοί αλλάζουν από το ένα κοινωνικό φύλο στο άλλο σε στιγμές ή περιόδους της ζωής τους και άλλοι που προτιμούν μια ουδέτερη ή ανδρόγυνη εμφάνηση και συμπεριφορά.
Σεξουαλική ταυτότητα. Πιο απλά με ποιούς θέλει κανείς να κάνει σέξ. Δηλαδή με κάποιον, ή κάποιους (ή όλους) από όλους τους συνδυασμούς βιολογικού και κοινωνικού φύλου που περιγράφηκαν παραπάνω. Περίπλοκη η ανθρώπινη φύση ε; Η σεξουαλική ταυτότητα περιγράφει την επιθυμία και όχι τις σεξουαλικές πρακτικές και προφανώς δεν έχει σχέση με την κοινωνική ταυτότητα φύλου. Δηλαδή κάποιος που αυτοπροσδιορίζεται ως gay άντρας ακόμα και αν έχει θυληπρεπή συμπεριφορά θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως άντρας.
Σεξουαλική συμπεριφορά. Όχι δεν είναι το ίδιο με τη σεξουαλική ταυτότητα. Η σεξουαλική συμπεριφορά αναφέρεται στις σεξουαλικές πρακτικές. Δηλαδή μια γυναίκα που επιθυμεί να είναι με γυναίκες αλλά για κοινωνικούς λόγους πηγαίνει με άντρες είναι ομοφυλόφυλη άσχετα από το αν η σεξουαλικές πρακτικές της είναι ετρεροφυλόφικες. Ακόμα άτομα με την ίδια σεξουαλική ταυτότητα και επιλογές συντρόφων μπορούν να έχουν διαφορετικές σεξουαλικές πρακτικές. Δηλαδή ένας straight άντρας που προτιμά να έχει τον παθητικό ρόλο στο σεξ παραμένει ετεροφυλόφυλος παρότι δεν ακολουθεί την "καθερωμένη" σεξουαλική συμπεριφορά.
Δεν είμαι ειδικός και έγραψα αυτό το άρθρο με βάση την εμπειρία μου και όσα έχω διαβάσει οπότε πιθανόν να υπάρχουν λάθη. Αυτό που ήθελα να τονίσω είναι ότι το ανθρώπινο φύλο και η σεξουαλικότητα είναι ρευστά και απέχουν πολύ από το να είναι άσπρο-μαύρο. Θα έλεγα ότι υπάρχουν τόσα φύλα και σεξουαλικότητες όσα οι άνθρωποι. Θεωρώ απαράδεκτο να καταπιέζονται και να υποφέρουν άνθρωποι επειδή δε χωράνε στα στενά καλούπια της κοινωνίας. Ακόμα και οι φιλελεύθερες ταμπέλες είναι μερικές φορές δεσμευτικές και όσες και να είναι δε μπορούν να περιγράψουν τον καθένα με ακρίβεια. Αυτός είναι και ο λογος που έχω το queer στο προφίλ μου. Δε θέλω, όσο μπορώ, να βάζω στον εαυτό μου και στους άλλους ταμπέλες, είμαστε ο καθένας κάτι ξεχωριστό...

Τρίτη, 27 Οκτωβρίου 2009

Gay hate crimes

Ένα βίντεο που έφτιαξα με αφορμή τις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον lgtb στη Ρώμη και στο Τελ Αβίβ...

video

Τετάρτη, 07 Οκτωβρίου 2009

Η ενέργεια στη φυσική και στη μεταφυσική (μέρος 1ο)

Η ενέργεια στη φυσική είναι από τα πιο πολυσυζητημένα ζητήματα τόσο σε επιστημονικό όσο και σε φιλοσοφικό επίπεδο. Συχνά δίνεται η εντύπωση σε όσους δεν ξέρουν φυσική ότι η ενέργεια είναι κάτι απροσδιόριστο, κάτι που αλλάζει μορφές, μπερδεύεται με τη δύναμη και με την επιτάχυνση. Η αλήθεια είναι ότι από την αρχαιότητα μέχρι περίπου το 18ο αιώνα η έννοια της ενέργειας ήταν διφορούμενη και συγχεόταν πολλές φορές με άλλες ποσότητες. Οι άνθρωποι είχαν παρατηρήσει ότι υπήρχε κάτι που διατηρούνταν και άλλαζε μορφές αλλά δυσκολεύονταν να το ορίσουν.
Ωστοσο με τη μαθηματικοποίηση της μηχανικής και κυριώς με τη ανάπτυξη της αναλυτικής μηχανικής από το Lagrange και το Hamilton η ενέργεια ορίστηκε με αυτηρό μαθηματικό τρόπο. Η ενέργεια (ή Χαμιλτονιανή) χωρίζεται σε δύο τμήματα: την κινητική και τη δυναμική. Η κινητική είναι το τετράγωνο της συνολικής ορμής διά τη μάζα και η δυναμική το ολοκλήρωμα της δύναμης (υπάρχουν 4 γνωστές δυνάμεις).

\mathcal{H} = T + V , \quad T = \frac{p^2}{2m} , \quad V = V(q) = V(x).

Ωστόσο αυτός ο ορισμός φαίνεται περίπλοκος και αποκομένος από τις γνωστές ιδιότητες της ενέργειας. Το θέμα φωτίζεται αν το εξετάσουμε απο τη σκοπιά των διατηρήσιμων ποσοτήτων. Πρώτα θα ορίσουμε τη Lagrangian ως την κινητική μείον τη δυναμική ενέργεια. Η Lagrangian περιγράφει πλήρως ένα φυσικό σύστημα. Το θεώρημα που περιγράφει τις συμμετρίες είναι το θεώρημα της Noether. Το θεώρημα λεέι ότι κάθε συμμετρία, δηλάδη κάθε παραγώγηση που αφήνει αναλλοίωτη τη Lagrangian οδηγεί σε μια διατηρήσιμη ποσότητα. Η συμμετρία ως προς το χρόνο, δηλαδή το γεγονός οτι οι φυσικοί νόμοι παραμένουν αναλλοίωτοι στις χρονικές μεταθέσεις οδηγεί στη διατήρηση της ενέργειας! Μπορούμε να το δούμε και από την αντίθετη σκοπιά: οι συμμετρίες οδηγούν σε μια μοναδική Lagrangian που οδηγεί σε μια συγκεκριμένη ενέργεια! Αν χαθήκατε κρατήστε αυτό: η διατήρηση και ο ορισμός της ενέργειας προκύπτουν από μια πολύ βασική συμμετρία, αυτή της χρονικής μετάθεσης.
Θα πίστευε κανείς ότι στην κβαντομηχανική τα πράγματα είναι διαφορετικά. Όμως όσα είπαμε συνεχίζουν να ισχύουν! Η μόνη διαφορά είναι ότι η θέση και η ορμή αντικαθίστανται από τελεστές. Δηλαδή μαθηματικές οντότητες με διαφορετικές ιδότητες από τους πραγματικούς αριθμούς. Χρησιμοποιώντας τελεστές οι ιδότητες των κβαντομηχανικών σωματισίων είναι πολύ διαφορετικες από αυτή των μακροσκοπικών σωμάτων, για παράδειγμα η γνωστη αρχή της απροσδιοριστίας.Οι φορείς των 4 γνωστών δυνάμεων (εκτός της βαρύτητας ακόμα(;)) μεταφέρουν ενεργεια σε ασυνεχή "πακέτα" ή κβάντα. Για παράδειγμα το φωτόνιο, φορέας της ηλεκτρομαγνητικής αλληλεπίδρασης, έχει ενέργεια Ε=hf όπου f η συχνότητα του και h η σταθερά του Planck.
Στην Ειδική σχετικότητα από την άλλη προστίθεται ένας πολύ σημαντικός όρος στην ενέργεια: αυτός της ενέργειας που προέρχεται από τη μάζα ηρεμίας του σωματιδίου, ή σύμφωνα με την περίφημη εξίσωση του Einstein:
E = mc2

Δηλαδή πλέον θεωρείται ότι ένα σωματίδιο έχει ενέργεια λόγω της μάζας του η οποία μπορεί να μετατραπεί σε κινητική ενέργεια, όπως γίνεται στους πυρηνικούς αντιδραστήρες, τις ατομικές βόμβες και τους πυρήνες των αστεριών.
Ανακεφαλαιώνοντας η ενέργεια στη φυσική είναι κάτι πολύ συγκέκριμένο και καλά ορισμένο. Βασική της ιδιότητα είναι ότι διατηρείται κάτι που προκύπτει από βασικές συμμετρίες της φύσης. Πλεόν θεωρούμε ότι μάζα και ενέργεια είναι ισοδύναμες και μπορούμε να έχουμε μετατροπή μάζας σε ενέργεια και το αντίστροφο. Στο δεύτερο μέρος θα εξετάσουμε τη θεωρήση της ενέργειας από μεταφυσική σκοπιά. Τι είναι, πώς και αν χρησιμοποιείται και ποιά η σχέση της με τη φυσική έννοια της ενέργειας.

Κυριακή, 13 Σεπτεμβρίου 2009

Alan Turing

Τον Alan Turing τον "συνάντησα" πρώτη φορά πριν χρόνια όταν διάβασα το εξαιρετικό βιβλίο του Simon Singh "Κώδικες και μυστικά" και μου έκανε εντύπωση που δεν είχα ξανακούσει για έναν τόσο σημαντικό επιστήμονα. Γράφω αυτό το κείμενο για 2 λόγους: για να μάθουν περισότεροι το έργο του και για να επισημάνω το έγκλημα που διαπράχθηκε εις βάρος του από την ίδια την Βρεττανική κυβέρνηση.
Ο Alan Turing γεννήθηκε το 1912 και ήταν Άγγλος μαθηματικός, κρυπταναλυτής και πρωτοπόρος της επιστήμης των υπολογιστών. Κατά τη διάρκεια του 2ου Παγκοσμίου πολέμου δούλεψε στο Bletchley Park, το Βρεττανικό κέντρο κρυπτογραφίας και κρυπτανάλυσης. Όταν έφτασε ο Turing οι Γερμανοί ήταν μπροστά σ'αυτόν τον τομέα. Η Γερμανική μηχανή κρυπτογράφησης γνωστή ως "Αίνιγμα" δεν μπορούσε να αποκρυπτογραφηθεί από τους Άγγλους σε σύντομο χρονικό διάστημα ώστε να προλάβουν τις στρατιωτικές κινήσεις τους. Ο Turing μέσα σε σύντομο χρονικό διάτημα από τη άφιξη του ανέπτυξε τη "bombe" μια κρυπταναλυτική μηχανή πολύ ανώτερη από την προηγούμενη. Η ιδέα ήταν ο εντοπισμός κοινών φράσεων στα μυνήματα των Γερμανών και με βάση αυτά και μία σειρά λογικών συνεπαγωγών μπορούσε να αποκρυπτογραφηθεί αυτόματα το μύνημα. Η μηχανή είχε τόση επιτυχία που μέχρι το τέλος του πολέμου οι Άγγλοι απέκτησαν παραπάνω από 200. Ιστορικοί θεωρούν ότι το προβάδισμα που πήραν οι Άγγλοι στην κρυπτανάλυση, μετά τη συμβολή του Turing ήταν εξαιρετικά κρίσιμο στην τελική έκβαση του πολέμου.
Μετά τον πόλεμο εργάστηκε πάνω στο σχεδιασμό των πρώτων υπολογιστικών μηχανών και ήταν ο πρώτος που περιέγραψε μία υπολογιστική μηχανή που κρατούσε στη μνήμη τις οδηγίες προγραμματισμού της (Η σύγχρονη RAM). Στη συνέχεια ασχολήθηκε με το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης και πρότεινε ένα πείραμα γνωστό ως "Turing test". Σύμφωνα με αυτό για να αποκαλέσουμε μία μηχανή "ευφυή" θα πρέπει να κάνει κάποιον να πιστέψει ότι μιλάει με άλλον άνθρωπο. Ο Turing πίστευε ότι αντί να αναπτύξουμε μια μηχανή που σκέφτεται σαν ενήλικος θα ήταν καλύτερα να αναπτύξουμε μια που σκέφτεται σαν παιδί και έχει την ικανότητα της μάθησης.
Δυστυχώς το τέλος του Turing ήταν τραγικό εξαιτίας της στάσης της Βρεττανικής κυβέρνησης προς τους ομοφυλόφυλους. Όλα άρχισαν το 1952 όταν ένας από τους εραστές του Turing συμμετείχε σε διάρρηξη στο σπίτι του και αναγκάστηκε να αποκαλύψει στην αστυνομία την ομοφυλοφυλία του. Η αντρική ομοφυλοφιλία (η γυναικεία θεωρούνταν ανύπαρκτη :) ήταν παράνομη εκέινη την εποχή στη Βρεττανία και έτσι του δώθηκαν 2 επιλογές: φυλακή ή ορμονοθεραπεία. Ο Turing διάλεξε το δεύτερο και αναγκάστηκε να υποβληθεί σε χημικό ευνουχισμό με τραγικές συνέπειες για την ψυχολογία του. Ακόμα του απαγορεύτηκε να δουλεύει στο δημόσιο με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συνεχίσει την έρευνα του. Όλα αυτά τον οδήγησαν το 1954, σε ηλικία μόλις 41 ετών να αυτοκτονήσει τρώγοντας ένα μήλο βουτηγμένο σε υδροκυάνιο.
Το παράδειγμα του Turing δείχνει τις συνέπειες της ομοφοβίας ειδικά όταν αυτή εκφράζεται μέσα από την επίσημη πολιτική, κάτι όχι και τόσο μακρινό σήμερα. Η μνήμη του Turing αποκαταστάθηκε μόλις πριν 3 μέρες με διάγγέλμα του Βρεττανού πρωθυπουργού Gordon Brown. Πιο σημαντικό όμως από ένα τέτοιο τυπικό διάγγελμα είναι να δούμε τι συμβαίνει σήμερα στον κόσμο, ποιές άδικες διακρίσεις δέχονται οι λοατ, πόσοι άνθρωποι υποφέρουν ακόμα και τώρα για τη σεξουαλικότητα και το φύλο τους... Δυστυχώς η ομοφοβία που στέρησε τον κόσμο από ένα τόσο σημαντικό άνθρωπο δεν είναι μακρία. Είναι δίπλα μας και μέσα μας...

Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2009

Διακοπές 2

Κρήτη, Εύβοια, Κεφαλονιά...